Protokół MARCH: jak opatrzyć poszkodowanego w pięciu krokach

Dlaczego jeden mnemonik, a nie lista

W ostrym stresie ludzie zapominają o priorytetach. MARCH rozwiązuje to, dając ci dokładnie pięć rzeczy do zrobienia, dokładnie w tej kolejności. Pomiń krok, a pacjent wykrwawi się, udusi lub umrze ze wstrząsu na długo, zanim jakakolwiek pomysłowa interwencja będzie miała znaczenie. To kolejność działań, której używa każdy medyk wojskowy, uproszczona dla cywilów.

M — Masywne krwawienie (Massive bleeding)

Utrata krwi zabija w 3–5 minut. Zanim sprawdzisz cokolwiek innego, znajdź każdą ranę, która mocno krwawi — pulsująco, jasnoczerwono, przesiąkając przez ubranie w kilka sekund. Zastosuj bezpośredni ucisk dłonią. Jeśli rana jest na kończynie i ucisk zawodzi, załóż opaskę uciskową 5 cm powyżej rany (nigdy na stawie). Zapisz godzinę markerem na czole pacjenta. Opaski ratują życie; zapomnienie, że jedna jest założona od godzin, kosztuje kończynę.

A — Drogi oddechowe (Airway)

Czy pacjent może oddychać? Szukaj: krwi, wymiocin, połamanych zębów, obrzęku lub języka blokującego gardło u osoby nieprzytomnej. Usuń widoczne przeszkody ruchem palca. Delikatnie odchyl głowę do tyłu (tylko jeśli nie podejrzewasz urazu szyi). Jeśli pacjent oddycha, ale jest nieprzytomny, pozycja boczna bezpieczna — na boku — utrzymuje drożność dróg oddechowych.

R — Oddychanie (Respiration)

Czy oddech jest skuteczny? Obserwuj klatkę piersiową. Wolny, płytki lub głośny oddech to ostrzeżenie. Penetrująca rana klatki piersiowej, która zasysa powietrze przy wdechu („rana ssąca klatki piersiowej”), wymaga nieszczelnego opatrunku — przyklej trzy boki plastikowego kwadratu nad raną, czwarty zostaw otwarty jako zawór jednokierunkowy. Jeśli oddech ustaje całkowicie i jesteś przeszkolony, rozpocznij oddechy ratownicze.

C — Krążenie (Circulation)

Ponownie sprawdź krwawienia, które mogłeś przeoczyć w chaosie kroku M. Sprawdź plecy, pachy, pachwiny — miejsca, gdzie rany kryją się pod ubraniem. Zimna, blada, lepka skóra z szybkim słabym pulsem to wstrząs. Połóż pacjenta płasko, unieś nogi o 30 cm, utrzymuj ciepło.

H — Hipotermia (i głowa)

Nawet latem poszkodowani szybko tracą ciepło — utrata krwi obniża temperaturę rdzenia, wstrząs upośledza krążenie. Hipotermia nasila krwawienie (krew nie krzepnie prawidłowo poniżej ~35 °C). Okryj pacjenta czymkolwiek izolującym. Równolegle: sprawdź uraz głowy — nierówne źrenice, splątanie, utrata przytomności — i chroń szyję, jeśli podejrzewasz uraz kręgosłupa.

Czym MARCH nie jest

To nie zastępuje szkolenia z ratownictwa medycznego. 4-godzinny kurs pierwszej pomocy w urazach bojowych z dowolnego Czerwonego Krzyża lub organizacji weteranów zamieni tę listę w odruch. Powyższa lista jest na sytuację, gdy pomoc jest dalej niż 30 minut, a ty musisz działać teraz.

Najbardziej przydatna rzecz, jaką możesz zrobić w tym tygodniu: obejrzyj 6-minutową demonstrację protokołu MARCH na YouTube. Wybierz nagraną przez obecnego lub byłego medyka wojskowego, nie kanał survivalowy.